Wiki · linhthieng.com
Cẩm nang văn hoá về nơi thờ tự và tín ngưỡng dân gian Việt: đền Hùng và Giỗ Tổ, Tứ bất tử, đền thờ vua và anh hùng, đình làng và Thành hoàng, đền miếu cổ Thăng Long, núi thiêng sông thiêng, lễ hội đền, thờ cúng tổ tiên trong nhà, Ông Địa – Thần Tài và miếu ven đường, linh vật và đồ thờ.
Mở app Linh ThiêngViếng đền, phủ, miếu, núi thiêng dựng 3D cùng người thật›
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, Việt Trì, Phú Thọ. Lối thăm quen: đền Hạ, chùa Thiên Quang, đền Trung, đền Thượng, lăng Hùng Vương, xuống đền Giếng, mất 2–3 tiếng
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Giỗ Tổ là ngày 10 tháng Ba âm lịch, được chọn làm ngày tế chung năm 1917 theo tư liệu khu di tích, và thành ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương từ năm 2007.
Đền Hùng & Giỗ Tổ
UNESCO ghi danh tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ năm 2012 là di sản phi vật thể: thứ được công nhận là thực hành của cộng đồng các làng, không phải ngôi
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Hát Xoan là lối hát mùa xuân ở cửa đình Phú Thọ, gồm ba chặng nghi lễ, quả cách, hát hội; UNESCO ghi danh khẩn cấp năm 2011, chuyển sang danh sách đại diện năm
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Lễ hội đền Hùng kéo dài khoảng mười ngày đầu tháng Ba âm lịch: rước kiệu các làng thường mùng 9, dâng hương ở đền Thượng sáng mùng 10. Muốn tránh đông, đi trước
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Đền Mẫu Âu Cơ cổ ở Hiền Lương ven sông Thao, Phú Thọ, lễ hội mùng 7 tháng Giêng; đền Tổ Mẫu Âu Cơ và đền Quốc Tổ Lạc Long Quân dựng mới trong khu di tích Đền Hù
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Cả nước có hơn một nghìn di tích thờ vua Hùng và nhân vật thời Hùng, phần lớn là đình làng vùng sông Hồng thờ tướng thời Hùng theo thần tích; miền Nam có đền th
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, Việt Trì, Phú Thọ. Lối thăm quen: đền Hạ, chùa Thiên Quang, đền Trung, đền Thượng, lăng Hùng Vương, xuống đền Giếng, mất 2–3 tiếng
Đền Hùng & Giỗ Tổ
Giỗ Tổ là ngày 10 tháng Ba âm lịch, được chọn làm ngày tế chung năm 1917 theo tư liệu khu di tích, và thành ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương từ năm 2007.
Đền Hùng & Giỗ Tổ
UNESCO ghi danh tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ năm 2012 là di sản phi vật thể: thứ được công nhận là thực hành của cộng đồng các làng, không phải ngôi
Tứ bất tử
Tứ bất tử gồm Tản Viên, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử và Liễu Hạnh: bốn vị thánh theo truyền thuyết không chết, mỗi vị gắn một mối lo lớn của người Việt xưa.
Tứ bất tử
Tản Viên Sơn Thánh là thần núi Ba Vì, vị đứng đầu Tứ bất tử. Hệ đền thờ ngài trải từ vùng đỉnh Vua xuống chân núi và đền Và Sơn Tây; gợi ý tuyến thăm một ngày.
Tứ bất tử
Đền Và ở Sơn Tây, Hà Nội là Đông Cung thờ Tản Viên Sơn Thánh, nằm giữa rừng lim cổ, có hội rằm tháng Giêng và kỳ hội mùa thu; nên đi kèm thành cổ Sơn Tây.
Đền thờ vua & anh hùng
Đền Trần (Nam Định cũ, nay Ninh Bình) gồm đền Thiên Trường thờ các vua Trần, đền Cố Trạch thờ Trần Hưng Đạo và đền Trùng Hoa dựng mới; đi bộ trọn cụm khoảng hai
Đền thờ vua & anh hùng
Đức Thánh Trần được thờ khắp ba miền: gốc ở Kiếp Bạc (Hải Phòng), Cố Trạch và Trần Thương (Ninh Bình), rồi theo người khai hoang, dân sông nước vào tới đền ở TP
Đền thờ vua & anh hùng
Đền Đô (Cổ Pháp điện) ở Đình Bảng, Bắc Ninh thờ tám vua nhà Lý từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông; nên xem bia đầu thế kỷ 17, Văn chỉ, Võ chỉ, thuỷ đình. Hội rằm thá
Đình làng & Thành hoàng
Đình làng thờ Thành hoàng bằng long ngai và bài vị đặt trong hậu cung, cạnh hòm sắc phong và thần tích. Biết ba lớp không gian để vào đình nhìn đúng chỗ.
Đình làng & Thành hoàng
Sắc phong thần là văn bản triều đình công nhận thần làng, ghi danh hiệu, mỹ tự, bậc thần, niên hiệu và ấn vua. Cách đọc bố cục một đạo sắc và giữ sắc đúng cách.
Đình làng & Thành hoàng
Thành hoàng chia hai nhóm lớn: thiên thần gốc núi sông và nhân thần là danh tướng, người lập làng. Cách làng chọn thần và cách nhận ra thần làng mình thuộc loại
Đền miếu cổ Thăng Long
Thăng Long tứ trấn là bốn đền giữ bốn phía kinh thành: Bạch Mã (Đông), Voi Phục (Tây), Kim Liên (Nam), Quán Thánh (Bắc), thờ bốn vị thần khác nguồn gốc.
Đền miếu cổ Thăng Long
Đền Bạch Mã ở Hàng Buồm là trấn Đông Thăng Long, thờ thần Long Đỗ – thần sông Tô Lịch. Tên đền đến từ truyền thuyết ngựa trắng chỉ đường cho vua Lý đắp thành.
Đền miếu cổ Thăng Long
Đền Voi Phục ở Thủ Lệ là trấn Tây Thăng Long, thờ Linh Lang đại vương, theo thần tích là hoàng tử thời Lý đánh giặc Tống. Tên đền đến từ đôi voi quỳ trước cửa.
Núi thiêng sông thiêng
Người Việt coi núi là nơi thần ngự vì núi gần trời, sinh mưa và nguồn nước, che chắn làng. Từ đó có thần núi Tản Viên, núi tổ Nghĩa Lĩnh, núi trấn và rừng thiên
Núi thiêng sông thiêng
Người Việt thờ sông vì sông vừa nuôi vừa dữ. Ngoài Hà Bá, mỗi dòng có thần riêng: Long Đỗ sông Tô Lịch, Chử Đồng Tử sông Hồng, Trương Hống – Trương Hát sông Cầu
Núi thiêng sông thiêng
Ngã ba Bạch Hạc ở Việt Trì, Phú Thọ là nơi sông Lô đổ vào sông Thao thành sông Hồng, sông Đà nhập phía trên. Vùng hợp lưu gắn với đất Tổ, có hai màu nước.
Lễ hội đền truyền thống
Lễ hội đền có phần lễ (mở cửa đền, mộc dục, rước, tế, lễ hèm, lễ tạ) và phần hội (vật, đu, cướp phết, hát). Đọc lịch hội đúng cách để biết hôm nào xem gì.
Lễ hội đền truyền thống
Lễ khai ấn đền Trần diễn ra giờ Tý đêm 14 rạng 15 tháng Giêng tại đền Thiên Trường. Ấn mang bốn chữ Tích phúc vô cương, lời chúc tích đức, không phải giấy thăng
Lễ hội đền truyền thống
Lễ phát lương đền Trần Thương diễn ra giờ Tý đêm 14 tháng Giêng. Gói gạo bọc giấy đỏ nhắc tích kho lương thời chống Nguyên – Mông, ý là đủ ăn chứ không phải cầu
Thờ cúng tổ tiên
Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng, không phải tôn giáo: không giáo chủ, không kinh sách, gốc ở ý uống nước nhớ nguồn. Bài so với Trung Hoa, Hàn, Nhật và gỡ vài hiể
Thờ cúng tổ tiên
Bàn thờ gia tiên thường có bát hương, bài vị hoặc ảnh thờ, đèn, lọ hoa, mâm bồng, chén nước. Bài giải thích từng món, bố cục trong ngoài và khác biệt Bắc, Trung
Thờ cúng tổ tiên
Bao sái là lau dọn bàn thờ cuối năm, rút chân nhang là nhổ bớt chân hương đã cháy. Con cháu tự làm được, không cần thuê dịch vụ; điều cần để ý nhất là an toàn c
Thần dân gian & miếu ven đường
Ông Địa là thần đất, Thần Tài là thần của cải; cặp thờ sát nền, quay ra cửa này theo người Hoa vào Nam Bộ từ thế kỷ 17. Cách nhận ra hai vị và gốc của tục thờ.
Thần dân gian & miếu ven đường
Thổ công là thần đất của ngôi nhà miền Bắc, Thổ địa là Ông Địa miền Nam hay thần một khu xóm, Thổ thần coi một vùng đất. Bảng phân biệt, từ Hậu Thổ đến Táo quân
Thần dân gian & miếu ven đường
Miếu nhỏ ven đường thường thờ thần đất, nữ thần như Bà Ngũ Hành, vong hồn không người thờ hoặc người mất vì tai nạn. Cách nhận ra từng loại và phép ứng xử khi đ
Linh vật & đồ thờ
Đôi hạc đứng trên lưng rùa thường được giải thích là trời và đất, âm và dương hoà hợp, kèm ý trường thọ. Đây là đồ thờ đứng chầu, làm bằng đồng hoặc gỗ thếp vàn
Linh vật & đồ thờ
Ngựa thờ là ngựa của vị thần theo quan niệm dân gian, dùng khi đi tuần, ra trận và trong đám rước. Đôi ngựa hồng, ngựa bạch đứng hai bên gian thờ hoặc trong tàu
Linh vật & đồ thờ
Bia đặt trên lưng rùa vì rùa sống lâu, chịu nặng, là một trong tứ linh, gửi mong muốn văn bia trường tồn. Văn Miếu có 82 bia tiến sĩ đặt trên rùa đá, khoa 1442–